Uzum nomidan firibgarlik: soxta yutuq, kanal va APK fayllar
Uzum nomidan qanday firibgarlik sxemalari mavjud?
Uzum nomidan asosan to'rtta firibgarlik sxemasi keng tarqalgan.
| Sxema | Qanday ko'rinadi | Haqiqatda |
|---|---|---|
| «Sovrin yutdingiz» | Uzum nomidan yozib yoki qo'ng'iroq qilib, sovrin uchun komissiya, soliq yoki yetkazish haqini so'raydi | Konkursni firibgarlar o'ylab topgan |
| Soxta kanal yoki sayt | Uzum logotipli kanal, uzum.uz ga o'xshash manzil, bozordan ancha arzon tovar | Maqsad: pulni olib yo'qolish yoki karta ma'lumotini o'g'irlash |
| Ish taklifi | «Ishga qabul qilindingiz, hisob ochib depozit qo'ying» | Ishga olishda hech qanday to'lov talab qilinmaydi |
| Masofaviy «ish» | Soxta kanalga obunachi qo'shish yoki havola tarqatish | Firibgarlarga sherik bo'lib qolasiz |
Manba: Uzum'ning o'z ogohlantirishi.
Uzum rasmiy konkurslarini qanday tekshirish mumkin?
Rasmiy xabarlarda havola uzum.uz bilan boshlanishi kerak.
- Konkurs ilovada va Uzum Market rasmiy kanalida ham e'lon qilingan bo'lishi kerak.
- Sizni shoshirsa, jismoniy shaxs kartasiga to'lov so'rasa yoki noma'lum saytga yuborsa, suhbatni to'xtating.
- Promokod tekin: kod uchun pul so'rash firibgarlik belgisi.
Telegram orqali kelgan APK fayllar qanday xavf tug'diradi?
Kiberxavfsizlik markazi rahbari o'rinbosarining aytishicha, O'zbekistonda Telegram foydalanuvchilarining qariyb 40 foizi firibgarlar yuborgan APK fayldan keyin kartadan pul yechilishi yoki ma'lumot o'g'irlanishiga duch kelgan. Fayllar «Bu sizning rasmingizmi?» yoki «To'yga taklifnoma» kabi nomlar bilan keladi.
Oxiri «.apk» bo'lgan faylni ochmang, darrov o'chiring. «Promokod generatori» yoki «sovg'a ilovasi» ham shu xavfga kiradi: promokod generatori ishlaydimi.
Firibgarlarga aldansangiz nima qilish kerak?
- Telefonni internetdan uzing (samolyot rejimi).
- Ilovalar ro'yxatidan notanish ilovani o'chiring yoki zarur ma'lumotni saqlab, telefonni zavod sozlamalariga qaytaring.
- Bankka qo'ng'iroq qilib kartani bloklating, SMS-xabarnoma xizmatini tekshiring.
- Ichki ishlar organlariga murojaat qiling.
Bunday firibgarlik sxemalari bo'yicha jinoiy ishlar bormi?
2025-yil fevralida Ohangaronda yetti kishilik guruh 200 dan ortiq soxta Telegram guruhi ochib, yo'q aksiyada «sovrin yutganlar»dan to'lov olgani aniqlangan.
Manbalar
Ko'p beriladigan savollar
Uzum sovrin uchun pul so'raydimi?
Yo'q. Uzum kartaga pul o'tkazishni yoki karta ma'lumotlarini so'ramaydi.
Uzum konkursi haqiqiyligini qanday bilaman?
Konkurs ilovada va Uzum Market rasmiy Telegram kanalida e'lon qilinadi, havola uzum.uz bilan boshlanadi.
Telegram'da APK fayl kelsa nima qilish kerak?
Ochmang va darrov o'chiring. Ochib qo'ygan bo'lsangiz, telefonni internetdan uzing va bankka qo'ng'iroq qiling.
O'zbekistonda APK fayllardan jabrlanganlar qancha?
Kiberxavfsizlik markazi rahbari o'rinbosarining aytishicha, O'zbekistonda Telegram foydalanuvchilarining qariyb 40 foizi firibgarlar yuborgan APK fayldan keyin kartadan pul yechilishi yoki ma'lumot o'g'irlanishiga duch kelgan.
